మన శరీరం సజావుగా పనిచేయడానికి కేవలం నీరు మాత్రమే సరిపోదు, కొన్ని రకాల ఖనిజ లవణాలు కూడా కావాలి. వాటినే శాస్త్రీయ పరిభాషలో ఎలక్ట్రోలైట్స్ అంటారు. ఇందులో సోడియం, క్లోరైడ్ (మనం తినే సాధారణ ఉప్పు NaCl), పొటాషియం వంటివి ప్రధానమైనవి. మన రక్తం, కణాల మధ్య ఉండే ద్రవాల్లో ఈ లవణాలు సహజంగానే కలిసి ఉంటాయి. కన్నీళ్లు, చెమట వంటివి మన రక్తంలోని ప్లాస్మా నుండి వడగట్టబడిన ద్రవాలే కాబట్టి, వాటిలో కూడా ఈ ఉప్పదనం కనిపిస్తుంది.
కన్నీళ్లలో దాదాపు 98 శాతం నీరు ఉన్నప్పటికీ, మిగిలిన భాగంలో ఉండే సోడియం క్లోరైడ్ చాలా కీలకమైనది. కన్నీళ్లు కేవలం ఏడుపు వచ్చినప్పుడే రావు మన కళ్లు ఎప్పుడూ తేమగా ఉండటానికి అవి నిరంతరం ఉత్పత్తి అవుతుంటాయి. కన్నీళ్లలోని ఉప్పదనం కంటిపై చేరే బ్యాక్టీరియాను చంపడానికి, ఇన్ఫెక్షన్లు రాకుండా కాపాడటానికి ఒక యాంటీ-సెప్టిక్ లాగా పనిచేస్తుంది. అందుకే కన్నీళ్లు లేకపోతే కంటి చూపు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది.
మన శరీరం వేడెక్కినప్పుడు, లోపల ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించుకోవడానికి మెదడు చెమట గ్రంథులను ఉత్తేజితం చేస్తుంది. చెమట చర్మం పైకి వచ్చినప్పుడు అది ఆవిరై పోయి శరీరాన్ని చల్లబరుస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో నీటితో పాటు శరీరంలోని అదనపు సోడియం కూడా బయటకు వస్తుంది. అందుకే వేసవిలో చెమట ఎక్కువగా పట్టినప్పుడు, మన బట్టలపై తెల్లటి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. అది మరేదో కాదు, మన శరీరంలో నిలిచిన ఉప్పు శాతమే.
శరీర ద్రవాలు ఉప్పగా ఉండటం అనేది కేవలం ఒక లక్షణం మాత్రమే కాదు, అది ప్రాణావసరం.
మెదడు పనితీరు: మెదడు నుండి శరీర భాగాలకు సంకేతాలు వెళ్లాలన్నా, నరాలు స్పందించాలన్నా సోడియం చాలా ముఖ్యం.
కండరాలు: కండరాల కదలికలకు, అవి పట్టుకుపోకుండా ఉండటానికి ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యత అవసరం.
ద్రవాల నియంత్రణ: మన కణాల్లో ఎంత నీరు ఉండాలో ఈ ఉప్పు శాతమే నిర్ణయిస్తుంది.
అయితే, ఎండలో ఎక్కువగా తిరిగినప్పుడు లేదా అతిగా చెమట పట్టినప్పుడు శరీరంలోని ఉప్పు శాతం తగ్గిపోతుంది. అందుకే అలాంటి సమయంలో కేవలం నీరు మాత్రమే తాగకుండా, కొంచెం ఉప్పు, చక్కెర కలిపిన పానీయాలు లేదా కొబ్బరి నీళ్లు తాగడం మంచిదని వైద్యులు సూచిస్తుంటారు. మన శరీరం తనను తాను కాపాడుకోవడానికి చేసే ఈ అద్భుతమైన రసాయన ప్రక్రియే.. కన్నీళ్లలో, చెమటలో మనకు ఉప్పగా తగులుతుంది.
