కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మల సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1, 2026న ప్రవేశపెట్టిన కేంద్ర బడ్జెట్లో విద్యా రంగానికి సంబంధించి కీలక ప్రకటనలు చేశారు. ఈ బడ్జెట్లో విద్యకు రూ. 1.39 లక్షల కోట్లు కేటాయించారు, ఇది గత ఏడాది కంటే 8.2% ఎక్కువ.
ఈ బడ్జెట్లోని 10 ముఖ్యమైన అంశాలు మీకోసం సరళమైన తెలుగులో:
1. విద్యా రంగ కేటాయింపులు
ఈసారి విద్యా రంగానికి రికార్డు స్థాయిలో నిధులు కేటాయించారు. పాఠశాల విద్యకు రూ. 83,561 కోట్లు, ఉన్నత విద్యకు రూ. 55,724 కోట్లు కేటాయించి ప్రభుత్వం విద్యపై తనకు ఉన్నా మొగ్గును చాటిచేపారు.
2. ప్రతి జిల్లాలో బాలికల హాస్టల్
ఉన్నత చదువులు చదివే ఆడపిల్లల కోసం దేశంలోని ప్రతి జిల్లాలో ఒక బాలికల హాస్టల్ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రాంత విద్యార్థినులకు వసతి సౌకర్యం మెరుగుపడుతుంది.
3. ఐదు యూనివర్సిటీ టౌన్షిప్లు
పారిశ్రామిక ప్రాంతాలకు సమీపంలో ఐదు భారీ యూనివర్సిటీ టౌన్షిప్లను నిర్మించనున్నారు. వీటిలో కాలేజీలు, పరిశోధనా సంస్థలు మరియు నైపుణ్య శిక్షణ కేంద్రాలు ఒకే చోట ఉంటాయి.
4. కంటెంట్ క్రియేషన్ లాబ్స్
డిజిటల్ నైపుణ్యాలను పెంచడానికి 15,000 పాఠశాలలు మరియు 500 కాలేజీల్లో కంటెంట్ క్రియేషన్ లాబ్స్ ఏర్పాటు చేయనున్నారు. యానిమేషన్, గేమింగ్ మరియు గ్రాఫిక్స్ వంటి రంగాల్లో విద్యార్థులకు ఇక్కడ శిక్షణ ఇస్తారు.
5. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సెంటర్
విద్యలో సరికొత్త టెక్నాలజీని వాడటానికి ఒక AI సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఇది పాఠశాలల్లో డిజిటల్ లెర్నింగ్ మార్గాలను సులభతరం చేస్తుంది అని చెప్పుకోవచ్చు.
6. ఈస్టర్న్ ఇండియాలో కొత్త NID
డిజైన్ విద్యను ప్రోత్సహించడానికి తూర్పు భారతదేశంలో ఒక కొత్త నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజైన్ (NID) ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదించారు.
7. స్కాలర్షిప్లలో కోత
మైనారిటీ విద్యార్థులకు ఇచ్చే మెరిట్-కమ్-మీన్స్ స్కాలర్షిప్ నిధుల్లో భారీగా కోత విధించారు. గతంలో రూ. 7.34 కోట్లుగా ఉన్న నిధులను కేవలం రూ. 0.06 కోట్లకు తగ్గించడం గమనార్హం.
8. మౌలానా ఆజాద్ ఫెలోషిప్ తగ్గింపు
పరిశోధన చేసే మైనారిటీ విద్యార్థులకు ఇచ్చే మౌలానా ఆజాద్ ఫెలోషిప్ నిధులను కూడా 16% తగ్గించారు. ఇది రూ. 42.84 కోట్ల నుండి రూ. 36.14 కోట్లకు తగ్గింది.
9. విదేశీ విద్యపై పన్ను తగ్గింపు (TCS)
విదేశాల్లో చదువుకునే విద్యార్థులు పంపే డబ్బుపై వసూలు చేసే పన్నును (TCS) 5% నుండి 2%కి తగ్గించారు. దీనివల్ల విదేశాల్లో చదువుకునే వారికి ఆర్థిక వెసులుబాటు కలుగుతుంది.
10. సంప్రదాయ కళలకు మద్దతు (PM-VIKAS)
సంప్రదాయ కళలు మరియు నైపుణ్యాలను కాపాడేందుకు ‘PM-వికాస్’ పథకానికి రూ. 303.27 కోట్లు కేటాయించారు. దీనివల్ల చేతివృత్తుల వారు మరియు కళాకారులు లబ్ధి పొందుతారు.
Education Budget 2026 : మైనారిటీ విద్యార్థులకు షాక్: బడ్జెట్లో స్కాలర్షిప్ నిధులపై 99% కోత.
Union Budget 2026
